PASCENE / BALE SÖZLÜĞÜ

Bale Sözlüğü

Klasik bale terminolojisindeki temel terimleri kısa ve anlaşılır açıklamalarla keşfedin.

102 terim

Temel Duruş ve Pozisyonlar

1. pozisyon

Topukların yakın, ayakların dışa dönük olduğu temel pozisyon.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

2. pozisyon

Ayakların aralıklı ve dışa dönük olduğu temel pozisyon.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

3. pozisyon

Bir ayağın diğer ayağın orta kısmına çapraz yerleştiği pozisyon.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

4. pozisyon

Ayakların biri önde biri arkada yerleştiği klasik pozisyon.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

5. pozisyon

Ayakların çapraz ve kapalı yerleştiği temel pozisyon.

Merkez Çalışması

Adagio

Yavaş ve kontrollü hareketlerin öne çıktığı bölüm.

Merkez Çalışması

Adagio ve denge

Kontrollü adagio, uzatma ve denge talepleri.

Sahne, İfade ve Teknik

Ağırlık yerleşimi

Ağırlığın destek noktaları üzerinde dengeli dağıtılması.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Allegro

Sıçrayış ve hızlı ayak çalışmalarının öne çıktığı bölüm.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Arabesque

Bir bacağın geriye uzatıldığı klasik bale pozisyonu.

Sahne, İfade ve Teknik

Artikülasyon

Hareket ayrıntılarının belirgin ve kontrollü biçimde uygulanması.

Sahne, İfade ve Teknik

Artistik yorum

Teknik, stil, müzikalite ve ifadenin bütünleşmesi.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Assemblé

Bacakların havada birleşerek iki ayağa inildiği sıçrayış.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Attitude

Bir bacağın dizden bükülü olarak havada tutulduğu pozisyon.

Sahne, İfade ve Teknik

Ayak çalışması

Ayakların hızlı, net ve koordineli kullanımı.

Merkez Çalışması

Balancé

Salınımlı ritim hissi taşıyan üç zamanlı adım.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Ballon

Sıçrayışlarda hafiflik ve canlı geri yükselme kalitesi.

Bar Çalışması

Barre

Bar desteğiyle yapılan temel teknik çalışma bölümü.

Bar Çalışması

Battement

Bacağın açılması ve uzatılması temelli hareket ailesi.

Bar Çalışması

Battement fondu

İki bacağın koordineli bükülüp açıldığı kontrollü hareket.

Bar Çalışması

Battement frappé

Ayağın hızlı ve keskin biçimde açıldığı çalışma.

Bar Çalışması

Battement tendu

Ayağın zeminde uzatılarak açıldığı temel hareket.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Batterie

Havada bacakların birbirine vurduğu sıçrayış tekniği.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Cabriole

Havada bir bacağın diğerine vurduğu sıçrayış.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Cambré

Gövdenin kontrollü biçimde eğilmesi.

Merkez Çalışması

Centre

Barre sonrasında ortada yapılan teknik çalışmalar.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Chaînés

Ardışık ve hızlı dönüşlerden oluşan dönüş dizisi.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Changement

Sıçrayış sırasında ayakların yer değiştirdiği adım.

Merkez Çalışması

Chassé

Bir ayağın diğerini takip ettiği kayar geçiş adımı.

Sahne, İfade ve Teknik

Corps de ballet

Birlikte dans eden topluluk/grup dansçıları.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Croisé

Vücudun seyirciye çapraz yerleştiği klasik yönlenme.

Sahne, İfade ve Teknik

Cümleleme

Hareketin müzikal cümlelerle kurduğu yapı ve akış.

Sahne, İfade ve Teknik

Çizgi

Vücudun bütününde oluşan uyumlu klasik hat.

Sahne, İfade ve Teknik

Dayanıklılık

Teknik kaliteyi koreografi boyunca sürdürebilme kapasitesi.

Bar Çalışması

Dégagé

Ayağın zeminden kısa süre ayrıldığı hızlı hareket.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Demi-plié

Dizlerin kontrollü biçimde yarıya kadar bükülmesi.

Sahne, İfade ve Teknik

Denge

Vücudun kontrollü ve kararlı biçimde dengede tutulması.

Genel Terimler

Derrière

Arkaya / arka tarafta.

Genel Terimler

Devant

Öne / ön tarafta.

Merkez Çalışması

Développé

Bacağın dizden açılarak kontrollü biçimde uzatılması.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Dışa dönüş

Bacakların kalça ekleminden dışa rotasyonu.

Sahne, İfade ve Teknik

Dinamik

Hareketin enerji, hız ve vurgu niteliği.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Dönüşler

Dönüş tekniği ve dönüş aileleri.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Échappé

Kapalı pozisyondan açık pozisyona geçiş.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Effacé

Çizginin daha açık göründüğü çapraz klasik yönlenme.

Genel Terimler

En arrière

Arkaya doğru.

Genel Terimler

En avant

Öne doğru.

Genel Terimler

En croix

Hareketin öne, yana, arkaya ve yana uygulanması.

Genel Terimler

En dedans

İçe doğru dönüş yönü.

Genel Terimler

En dehors

Dışa doğru dönüş yönü.

Sahne, İfade ve Teknik

Épaulement

Baş, omuzlar ve üst bedenin klasik çizgiyi destekleyen koordineli kullanımı.

Sahne, İfade ve Teknik

Épaulement ve ifade

Üst beden kullanımı, épaulement ve ifade kalitesi.

Sahne, İfade ve Teknik

Esneklik

Kontrollü hareket açıklığına izin veren esneklik.

Sahne, İfade ve Teknik

Extension

Bacağın uzanma yüksekliği, uzunluğu ve çizgisi.

Bar Çalışması

Fondu

Bükülme ve açılmanın yumuşak biçimde bağlandığı hareket niteliği.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Fouetté

Kamçı etkisi taşıyan hareket veya dönüş ailesi.

Bar Çalışması

Frappé

Ayağın hızlı ve keskin biçimde açıldığı çalışma.

Merkez Çalışması

Glissade

Kayarak yapılan bağlantı adımı.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Grand allegro

Büyük sıçrayışların öne çıktığı allegro bölümü.

Bar Çalışması

Grand battement

Bacağın yüksek ve kontrollü biçimde açıldığı hareket.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Grand jeté

Büyük açıklıkla yapılan sıçrayış.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Grand plié

Dizlerin tam büküldüğü plié.

Sahne, İfade ve Teknik

Hareket açıklığı

Kontrollü ve işlevsel hareket açıklığı.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Hizalama

Vücudun dengeli ve işlevsel biçimde hizalanması.

Sahne, İfade ve Teknik

İcra kalitesi

Teknik, müzikal ve artistik unsurların bütünsel icra niteliği.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

İniş

Sıçrayıştan sonra kontrollü ve yumuşak iniş.

Sahne, İfade ve Teknik

Karakter yorumu

Rolün karakterinin hareket ve ifadeyle aktarılması.

Sahne, İfade ve Teknik

Klasik çizgi

Vücudun klasik bale estetiğine uygun görsel hattı.

Sahne, İfade ve Teknik

Kontrol

Hareketin dengeli ve sürdürülebilir biçimde yönetilmesi.

Sahne, İfade ve Teknik

Koordinasyon

Vücut bölümlerinin uyumlu biçimde birlikte çalışması.

Sahne, İfade ve Teknik

Kuvvet

Teknik hareketi kontrollü biçimde üretebilme kapasitesi.

Sahne, İfade ve Teknik

Müzikalite

Hareketin müziğin ritmi, cümlelemesi ve karakteriyle uyumu.

Merkez Çalışması

Pas de basque

Dairesel yön değişimi içeren bağlantı adımı.

Merkez Çalışması

Pas de bourrée

Üç adımlı geçiş ailesi.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Pas de chat

İki bacağın sırayla yükseldiği hafif sıçrayış.

Sahne, İfade ve Teknik

Pas de deux

İki dansçı için koreografik bölüm.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Passé

Ayağın destek bacağının yanından geçişini anlatan hareket.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Petit allegro

Küçük ve hızlı sıçrayışların öne çıktığı allegro bölümü.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Piqué

Gergin bacağın üzerine doğrudan çıkışla yapılan adım/dönüş.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Pirouette

Tek bacak üzerinde yapılan dönüş.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Plié

Dizlerin kontrollü biçimde bükülmesi.

Sahne, İfade ve Teknik

Pointe

Pointe ayakkabısıyla parmak uçlarında yapılan teknik.

Sahne, İfade ve Teknik

Pointe çalışması

Pointe tekniğine yönelik çalışma.

Sahne, İfade ve Teknik

Port de bras

Kolların baş ve üst bedenle koordineli kullanımı.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Postür

Duruş ve gövde kontrolünün dengeli biçimde korunması.

Bar Çalışması

Relevé

Demi-pointe veya pointe üzerine yükselme.

Genel Terimler

Repertuvar

Çalışılan veya sahnelenen eser ve varyasyonların bütünü.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Retiré

Ayağın destek bacağının diz hizasında tutulduğu pozisyon.

Bar Çalışması

Rond de jambe

Bacağın dairesel yol izlediği hareket.

Sahne, İfade ve Teknik

Sahne sunumu

Dansçının sahnedeki ifade ve izleyiciyle ilişki kurma biçimi.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Sauté

Sıçrayarak yapılan hareket.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Sıçrayışlar

Sıçrayış tekniğinin genel kategorisi.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Sissonne

İki ayaktan çıkılan sıçrayış ailesi.

Sahne, İfade ve Teknik

Solist

Solo veya öne çıkan rolleri dans eden dansçı.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Soutenu

Kapalı pozisyona bağlanan geçiş veya dönüş.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Spotting

Dönüşte baş ve gözlerin sabit bir noktayı yeniden bulması.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Temps levé

Tek ayaktan çıkılıp aynı ayağa inilen sıçrayış.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Terre à terre

Yere yakın ve küçük yükselmeyle yapılan hareket niteliği.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Tour en l’air

Havada yapılan dönüş.

Genel Terimler

Varyasyon

Tek dansçı için solo repertuvar parçası.

Temel Duruş ve Pozisyonlar

Yerleşim

Vücudun dengeli ve işlevsel biçimde yerleştirilmesi.

Sıçrayışlar ve Dönüşler

Yükselme

Sıçrayışta elde edilen yükseklik ve havada kalma etkisi.

Kaynaklar ve terminoloji yaklaşımı

Sözlük, uluslararası klasik bale terminolojisi ile Türkçedeki yerleşik kullanım birlikte değerlendirilerek hazırlandı.